Elektrik Ark Kıyafeti Nasıl Seçilir? Adım Adım Kontrol Listesi

Elektrik ark kıyafeti seçimi, katalogdaki en yüksek değerli ürünü almakla değil, sahadaki riskin doğru tanımlanmasıyla başlar. Aşağıdaki adımlar; İSG, HSE ve satın alma ekiplerinin seçim sürecini yapılandırmasına yardımcı olmak için hazırlanmıştır:

1. İş ve risk değerlendirmesi
2. Gerekli standartların belirlenmesi
3. APC veya ark değerinin okunması
4. Giysi kombinasyonunun kontrolü
5. Baş, yüz, el ve ayak korumasının ayrıca değerlendirilmesi
6. Teknik föy ve sertifika doğrulaması

1. İş ve risk değerlendirmesi

İlk adım, hangi işlerin hangi ekipman üzerinde ve hangi koşullarda yapılacağını tanımlamaktır. Ark riskinin büyüklüğü; arıza akımı, arızanın temizlenme süresi, çalışma mesafesi ve ekipman yapısı gibi parametrelere bağlıdır.

Gelen enerji hesapları, yetkin kişilerce tanınmış hesaplama yöntemleriyle (ör. IEEE 1584) yapılır. Bu hesap, giysi seçiminde kullanılacak hedef değeri veya sınıfı belirler. Hesap yapılmadan seçilen bir değer gerçek riskin altında kalabilir veya gereksiz ölçüde ağır bir giysiye yol açabilir.

2. Gerekli standartların belirlenmesi

Elektrik arkının termal etkisi için temel standart IEC / EN 61482-2'dir. Sahada başka riskler de varsa ek kayıtlar gerekir:

• Isı ve alev: EN ISO 11612
• Statik elektrik: EN 1149-5
• Yüksek görünürlük: ilgili görünürlük standardı (katalogdaki bazı modellerde EN 17353 kaydı bulunur)

3. APC veya ark değerinin okunması

Ürün kayıtlarında ark performansı iki farklı şekilde görülebilir:

• APC 1 / APC 2 (kutu testi, IEC 61482-1-2): standardın tanımladığı test koşullarına göre belirlenen sınıflar; kayıtlarda nominal test akımı (4 kA / 7 kA) ile birlikte görülebilir.
• ATPV / ELIM (açık ark testi, IEC 61482-1-1): cal/cm² cinsinden gelen enerji değerleri.

Risk değerlendirmesi gelen enerjiyi cal/cm² olarak veriyorsa giysinin açık ark testi değeri bu hedefle karşılaştırılır. ELIM, yanık eşiğinin aşılmadığı test sonuçlarına dayandığı için ATPV'ye göre daha ihtiyatlı bir karşılaştırma sağlar. Hangi değerin esas alınacağı iş yerinin prosedürüne göre belirlenmelidir. Değerlerin tanımları ve etikette nasıl okundukları için ATPV, ELIM ve APC nedir? rehberine bakabilirsiniz.

APC sınıfı bir cal/cm² değerine dönüştürülemez. Kutu testi sınıfına göre seçim yapılıyorsa risk değerlendirmesinin de bu yaklaşımla uyumlu olması gerekir.

Bu değerler yalnızca ilgili ürüne aittir. Katalogdaki ark kayıtlarının tamamı elektrik ark koruyucu kıyafetler sayfasındaki tabloda listelenir.

4. Giysi kombinasyonunun kontrolü

• Ark değeri, test edilen kumaş veya giysi yapısı için geçerlidir. Katmanlı kullanımda (ör. tişört ve ceket) toplam performans, kombinasyonun nasıl test edildiğine bağlıdır.
• Ceket ve pantolon gövdeyi kesintisiz örtecek şekilde birlikte kullanılmalı, kapamalar kapalı tutulmalıdır.
• Altta giyilen katmanlarda ısıyla eriyebilen sentetik malzemelerden kaçınılmalı; alev almaz veya erimeyen lif içerikli iç katmanlar tercih edilmelidir.
• Ark kıyafetinin üzerine ark performansı bilinmeyen bir dış giysi giyilmemelidir.

5. Baş, yüz, el ve ayak koruması

IEC 61482-2 yalnızca giysiyi kapsar. Diğer vücut bölgeleri ayrıca değerlendirilmelidir:

• Yüz ve göz: ark vizörü veya ark koruyucu yüz siperi
• Baş ve boyun: ark koruyucu başlık ve elektriksel yalıtımlı baret
• Eller: ark riskine uygun eldivenler; elektrik çarpması riskinde ayrıca yalıtkan eldivenler (ör. EN 60903)
• Ayaklar: elektriksel riske uygun iş ayakkabıları

Katalogdaki ark vizörü, elektrikçi bareti ve ark koruyucu başlık gibi tamamlayıcı ürünler kategori sayfasında kıyafetlerle birlikte listelenir.

6. Teknik föy ve sertifika doğrulaması

• Ürün sertifikasında belirtilen standart ve sürüm
• APC sınıfı ve/veya ATPV / ELIM değeri ve hangi koşulda (ör. yıkama sonrası) verildiği
• Diğer standart kayıtları (EN ISO 11612, EN 1149-5 vb.)
• Bakım talimatı ve yıkama koşulları
• Giysi tipinin ve beden aralığının göreve uygunluğu