EN ISO 11612 ile IEC 61482-2 Arasındaki Farklar: Isı-Alev ve Elektrik Arkı Koruması
Isı-alev ve elektrik arkı standartları neden birbirinin yerine geçmez; karşılaştırma tablosu ve örnekler.
Sahada sık duyulan bir varsayım şudur: “İkisi de alev almaz kıyafet standardı; biri varsa diğeri gerekmez.” EN ISO 11612 ve IEC 61482-2 farklı tehlikeler için yazılmış, farklı test yöntemleri kullanan iki ayrı standarttır. Biri diğerinin üst standardı ya da başka bir adı değildir.
EN ISO 11612 neyi değerlendirir?
EN ISO 11612, ısı ve aleve karşı koruyucu giysilerin performansını tanımlar. Sınırlı alev yayılımı, konvektif ısı, radyan ısı, erimiş alüminyum ve demir sıçraması ile temas ısısı ayrı testlerle ölçülür ve sonuç A–F performans kodlarıyla ifade edilir. Kodların ayrıntılı anlamı için EN ISO 11612'nin A–F kodları yazısına bakabilirsiniz.
IEC 61482-2 neyi değerlendirir?
IEC 61482-2, elektrik arkının termal tehlikelerine karşı koruyucu giysi gerekliliklerini tanımlar. Ark performansı açık ark testi (IEC 61482-1-1) ve/veya kutu testi (IEC 61482-1-2) ile belirlenir; sonuç APC sınıfı veya ATPV, EBT, ELIM gibi enerji değerleriyle ifade edilir. Standardın yapısı IEC 61482-2 standardının kapsamı yazısında, değerlerin okunması ise ATPV, ELIM ve APC değerleri rehberinde anlatılır.
Karşılaştırma tablosu
| Konu | EN ISO 11612 | IEC 61482-2 |
|---|---|---|
| Ana risk | Isı ve alev: kısa süreli alev teması, konvektif ve radyan ısı, erimiş metal sıçraması, temas ısısı | Elektrik arkının termal tehlikeleri |
| Test / performans mantığı | Her ısı türü için ayrı test; sonuç harf ve seviye kodlarıyla ifade edilir | Açık ark testi ve/veya kutu testi; sonuç enerji değeri veya sınıf olarak ifade edilir |
| Örnek performans göstergeleri | A1 / A2, B1–B3, C1–C4, D1–D3, E1–E3, F1–F3 | APC 1 / APC 2; ATPV, EBT, ELIM (cal/cm² veya kJ/m²) |
| Elektrik arkına özel mi? | Hayır; ark testi içermez | Evet |
| Isı / alev genel kapsamı | Evet; standardın ana konusudur | Malzemeler için sınırlı alev yayılımı gibi temel gereklilikler içerir; konvektif ısı, radyan ısı veya erimiş metal performansını kodlamaz |
| Elektrik çarpmasını kapsar mı? | Hayır | Hayır; ark giysileri elektriksel yalıtım sağlamaz |
| Ürün seçiminde birlikte bulunabilir mi? | Evet; bir ürün iki standarda göre ayrı ayrı test edilip belgelendirilebilir | Evet; kayıtlar birbirinden bağımsız okunur |
Tablodaki kodlar ve değerler birbirine çevrilemez: örneğin C4 radyan ısı kodu ile APC 2 sınıfı ya da bir ATPV değeri arasında matematiksel bir karşılık yoktur.
Sık yapılan yanlışlar
- “EN ISO 11612 kayıtlı ürün arka karşı da korur.” Ark performansı ancak IEC 61482-2 kapsamındaki testlerle gösterilir.
- “IEC 61482-2 kayıtlı ürün her ısı ve alev riskine uygundur.” Erimiş metal, yüksek radyan ısı veya temas ısısı gibi riskler EN ISO 11612 kodlarıyla ayrıca değerlendirilir.
- “Biri diğerinin üst standardıdır.” İki standart farklı tehlikeleri tanımlar; aralarında hiyerarşi yoktur.
- “İki kayıt da varsa ürün her elektrik işine uygundur.” Gerekli ark değeri veya sınıfı yine risk değerlendirmesiyle belirlenir.
Hangi durumda hangi kayıt aranır?
| Risk değerlendirmesinin gösterdiği tehlike | Aranacak kayıt |
|---|---|
| Isı ve alev riski var, elektrik arkı riski yok | EN ISO 11612 ve riske uygun performans kodları |
| Elektrik arkı riski var | IEC / EN 61482-2 ve risk değerlendirmesiyle uyumlu APC sınıfı veya ATPV / ELIM değeri |
| Hem ısı-alev hem elektrik arkı riski var | Her iki standart birlikte; her biri kendi kodu veya değeriyle |
| Yukarıdakilere ek olarak statik elektrik riski var | Ek olarak EN 1149-5 |
İki standardı birlikte taşıyan ürün örnekleri
Katalogdaki bazı modeller iki standardın kaydını birlikte taşır. Aşağıdaki kayıtlar ürün verilerinden aynen aktarılmıştır:
| Ürün | EN ISO 11612 kaydı | EN 61482-2 kaydı |
|---|---|---|
| GTA2000 Takım | EN ISO 11612:2015 A1+A2 B1 C1 F1 | EN 61482-2:2020 APC=2 (7kA); ATPV=33 cal/cm2; 15 wash ELIM = 20 cal/cm2 |
| S3000 Takım | EN ISO 11612:2015 A1+A2 B1 C1 F1 | EN 61482-2:2020 APC=1 (4kA) |
| GMN2000 PLUS | EN ISO 11612:2015 A1+A2 B1 C1 F1 | EN 61482-2:2020 APC 1 (4kA) |
Ürün sayfaları: GTA2000, S3000 ve GMN2000 PLUS. Bu kayıtlar ürünlerin iki standarda göre test edildiğini gösterir; ürünlerin her elektrik işi veya her ısı senaryosu için uygun olduğu anlamına gelmez.
Ark kaydı bulunan modeller ark koruyucu iş kıyafetleri sayfasında, yalnızca ısı ve alev odaklı ürün grupları ise alev almaz FR kıyafetler sayfasında listelenir.
Standart sürümleri
Ürün kayıtlarında sürüm yılı da yer alır: katalogda EN ISO 11612:2015, IEC 61482-2:2018 ve EN 61482-2:2020 gösterimleri bulunur. Bu yazının hazırlandığı tarihte ISO 11612'nin yayımlanmış sürümü 2015 sürümüdür ve yerine geçmesi öngörülen revizyon için çalışmalar sürmektedir. Taslak aşamasındaki bir metin, yayımlanana kadar yürürlükteki standardın yerine geçmez.
Standartlar zaman içinde revize edildiği için ürün seçerken tedarikçinin güncel teknik dokümanında ve sertifika kaydında belirtilen sürüm kontrol edilmelidir.
İlgili Ürün ve Çözümler
- IEC 61482-2 kayıtlı ark koruyucu kıyafetler
Ark ve ısı/alev kayıtlarını birlikte taşıyan modelleri ürün bazında inceleyin.
- Isı ve aleve karşı FR iş kıyafetleri
EN ISO 11612 performans kodlarına göre ürün grupları.
